SDF

ผลกระทบจากการค้าที่มีผลต่ออาชีพ ชุมชนและความมั่นคงทางอาหาร

จาก ทรัพยากรและชุมชน : บทบาทหญิงชายในชุมชนประมง

ข้อมูลสถิติจากองค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ (Food and Agriculture Organization of the Unties Nations: FAO) ปี 2009 ได้ประเมินมูลค่าของการประมงที่ส่งออก มูลค่าผลผลิตต้านการประมงเป็นจำนวนมากถึง 98 ล้านล้านยูเอสดอลล่าร์ คิดเป็นปริมาณน้ำหนักมีจำนวนมากถึง 52 ล้านตัน ซึ่งปะรเทศไทยในโลกกำลังพัฒนาได้มีการเพิ่มขั้นของปริมาณการส่งผลผลิตปลาออกขายในตลาดโลกเพื่อการบริโภคเพิ่ม 43% ในปี 1992 เป็น 53% ในปี 2006 ภาพรวมในปัจจุบันของสัตว์น้ำจับได้ทั้งหมดส่งขายในตลาดโลกเป็นจำนวน 45% ในประเทศที่กำลังพัฒนาส่งผลผลิตสัตว์น้ำออกขายเป็นผลค่าทิเพิ่มขึ้นในช่วง 10 ปีที่ผ่านมาจาก 4.6 ล้านล้ายยูเอสดอลล่าร์ในปี 1984 เพิ่มมากขึ้น  24.6 ล้านล้านยูเอสดอลล่าร์ในปี 2006 การเพิ่มขึ้นของการค้าผลผลิตสัตว์น้ำ การแปรรูปสัตว์น้ำ ซึ่งส่วนใหญ่มาจากประเทศที่กำลังพัฒนามีความหมายสำหรับชาวประมงพื้นบ้านและแรงงานในภาคประมงหรือไม่อย่งไร นักว่ามีปรธดยชน์ในการพิจารณาประเด็นดังกลล่าว อย่างน้อยใน 3 มิติ คือ

  1. พิจารณาจากความยั่งยืนของฐานทรัพยากรซึ่งเป็นฐานอาชีพชาวประมงพื้นบ้าน
  2. พิจากณาจากมุมมองของชาวประมงพื้นบ้าน
  3. พิจารณาจากมุมของผู้หญิง ซึ่งมีบทบาทเกี่ยวข้องกับตลาดแปรรูปและตลาดท้องถิ่นและการค้าข้ามพรมแดน

ความยั่งยืนของทรัพยากร
การพิจารณามิคิด้านทรัพยากรเนื่องจากการตลาดของสินค้าบางชนิดได้มีการขยายตัว จึงเป็นผลให้ปริมาณของทรัพยากรดังกล่าวลดลง ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในระดับที่ไม่มีการประกันความยั่งยืนของทรัพยากรนั้นๆ ปัญหาดังกล่าวเกิดขึ้นจากระบบการจัดการในภาคประมงไม่มีความเข้มแข็งขาดการบังคับใช้ที่มีประสิทธิภาพ ยกตัวอย่างเรื่องกุ้งเป็นตัวอย่างที่ดี แสดงให้เห็นถึงชนิดของสัตว์น้ำที่มีการส่งออก เนื่องจากมีความต้องการในคลาดค่อนข้างสูง ส่งผลให้มีการจับกุ้งเพื่อการส่งออกเป็นจำนวนมากจากการใช้อวนลาก ผลกระทบที่ตามมามีทั้งผลกระทบต่อการทลายฐานทรัพยากร ผลกระทบต่อการจับสัตว์น้ำของชาวประมงขนาดเล็กนำไปสู่การสร้างความขัดแย้งระหวางชาวประมงขนาดเล็กและผู้ประกอบการประมงภาคอุตสาหกรรม ที่ใช้อวนลากที่จับสัตว์น้ำ ในหลายๆ ประเทศการเติบโตของตลาดส่งออกมีผลกระทบต่อการลดลงของชนิดและจำนวนพันธุ์สัตว์น้ำ ซึ่งผลกระทบในทางลบต่อชาวประมงพื้นบาน

รายได้ของชาวประมงพื้นบ้าน
ชาวประมงขนาดเล็กไม่มีหลักประกันในการเข้าสู่การค้าขายสินค้าระหว่าประเทศและไม่มีหลักประกันเรื่องราคาผลผลิตที่ดี ชาวประมงพื้นบ้านได้หยิบยกประเด็นในเรื่องใบรับรองคุณภาพสินค้าและฉลากสินค้า ชาวประมงพบว่าพวกเขาพบความยุ่งยากในการที่จะได้รับการับรองผลผลิต เนื่องด้วยการจะได้รับใบรับรองต้องเสียค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูง นอกจากนี้เป็นการยากที่จะดำเนินการให้ครอบคลุมประเด็นต่างๆ ที่กำหนด ก่อนการได้รับการับรองคุณภาพสิรค้า รวมทั้งเกินศักยภาพที่จะตัการงานด้านเอกสารซึ่งมีจำนวนมาก นอกจากนี้ชาวประมงพื้นบ้านได้หยิบยกประเด็นเกี่ยวกับเรื่องการกีดกันทากงารค้าจาภาษีศุลกากร อย่างเช่น กรณีเรื่องใบรับรองจากแหล่งผลิต ซึ่งเป็นเงื่อนไขที่จะทำการค้าในตลาดยุโรป การที่ชาวประมงพื้นบ้านประสบความยุ่งยากในการดำเนินการให้บรรลุมาตรฐานสินค้าที่กำหนดทำให้พวกเขามีความรู้สึกว่าถูกปฏิเสธและถูกกีดกันในการเข้าถึงตลาดระหว่างประเทศ มีชาวประมงพื้นบ้านจำนวนน้อยที่ประสบผลสำเร็จในการสร้างฉลกการค้าของตนเอง และสามารถทำธุรกรรมในตลาดท้องถิ้นได้

ในขณะเดีวกันการนำเข้าผลผลิตสัตว์น้ำและการแปรรูปสัตว์น้ำส่งผลกระทบต่อรายได้ของชาวประมงพื้นบ้าน อย่างเช่นในกรณีประเทศฟิลิปปินส์ ชาวประมงบ่นว่าราคาของสัตว์น้ำทีจับในท้องถิ่นต่ำลง เนื่องจากมีการนำเข้าผลผลิตปลาเข้ามาในประเทศอย่างผิดกฎหมายและมีการซื้อขายในตลาด
ผู้หญิงและการแปรรูปและการตลาด

การเพิ่มขึ้นของการนำเข้าและส่งออกของผลผลิตด้านการประมงมีผลกระทบต่อผุ้หญิงทีมีบทชบาทในกิจกรรมด้านการตลาดหรือไม่

คำถามนี้สามารถที่จะตอบได้ในหลายมิติ พบว่าผู้หญิงที่ทำกิจกรรมการแปรรูป ค้าขายสัตว์น้ำได้รับผลกระทบในทางลบ เนื่องจากชนิดของผลผลิตสัตว์น้ำที่มีมูลค่าสูงส่วนใหญ่จะกลายเป็นสินค้าส่งออก ซึ่งนายทุนมีความสามารถมากกว่าในการจัดการการตลาดจึงผูกขาดการค้า ทำให้ผู้หญิงสามารถทำการค้าขายผลผลิตสัตว์น้ำที่มีราคาต่ำ รวมทั้งได้กำไรไม่มากนัก หรืออีกนับบะหนึ่งอาจกว่าได้ว่าผู้หญิงจำนวนมากอาจจุได้รับประโยชน์จากการมีงานทำในกิจกรรมการแปรรูปผลผลิตสัตว์น้ำเพ่อการส่งออก อย่างที่เกิดใจประเทศไทย อีนเดีย ฟิลลิปปินส์ อย่างไรก็ตามพบว่าธรรมชาติของการจ้างงานให้ค่าแรงต่ำ และต้องทำงานในเงื่อนไขที่ไม่มีความมั่นคงและอยู่ในสภาพที่ไม่เหมาะสม

ผู้หญิงที่ทำกิจกรรมการแปรรูปและการตลาดได้รับผลกระทบจากการนำเข้าผลผิตภัณฑ์แปรรูปสัตว์น้ำ ซึ่งผลกระทบมีทั้งที่เป็นบวกและลบ ที่ประเทศการ์นากลุ่มผู้หญิงที่ดำเนินกิจกรมการแปรรูปและการค้าพบปัญหาผลผลิตสัตว์น้ำที่ไม่เพียงพอ มีการนำเข้าผลผลิตสัตว์น้ำจากห้องเย็นจากประมงพาณิชย์ เป็นประโยชน์สำหรับผู้หญิง อยางไรก็ตามพบว่าผลในทางลบเกิดขึ้นในกรณีที่สินค้าถูกนำเข้าอย่างผิดกฎหมายและนำมาขายในตลาดทำให้ราคาสินค้าในตลาดมีราคาต่ำ รายได้ของผู้หญิงก็ได้รับค่ำลงด้วย
ผู้หญิงกับการค้าขายชายแดน

มีความสำคัญที่จะต้องตระหนักว่า ผู้หญิงมีบทบาทจากการค้าขายข้ามพรมแดนซึ่งการตลาดการค้าในชายแดนนี้มีความสำคัญยิ่ง การค้าสัตว์น้ำและการแปรรูปสัตว์น้ำมีปัญหาความยั่งยันในฐานงานทรัพยากร อาชีพ รวมทั้งรายได้ของชาวประมงขนาดเล็กและในการมีหลักประกันที่มั่งคงของอาหารในครัวเรือนของผู้มีรายได้น้อยและอยู่อาศัยในพื้นที่ที่ห่างไกล ถึงแม้ว่าจะไม่มีความชัดเจน จำนวนของประชากรครอบครัวในกิจกรรมดังกล่าวมีจำนวนเท่าไหร่ แต่ก็เป็นไปได้ว่าจำนวนมากกว่าแสนครอบครัว ซึ่งกิจกรรมดังกล่าวนี้ไม่ได้รับการสนับสนุน ปัญหาดังกล่าวรวมถึงลูกค้าจำนวนมากและจุดตรวขสอบอีกจำนวนมาก ส่งผลคต่อความสัมพันธ์ในเรื่อกการถูกคุกคาม

มูลนิธิเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน เลขที่ 86 ซอยสนธิวัฒนา แยก 2 ลาดพร้าว 110 วังทองหลาง กรุงเทพมหานคร โทรศัพท์ 02-9353560-2 โทรสาร 02-9352721